WCF Mosfet SE Low dissipation

Transistör/MOSFET Güç Yükselteçleri » Transistörlü ve MOSFET'li (solid state) ses yükselteçleri ile alakalı soru(n)lar

WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen hamist » 30 Temmuz 2012, 23:28

Merhaba arkadaşlar...

RAS32 ve benim 30W+ SE ampl. benzeri topolojideki SE ampli.lerinizde low dissipation
şansı veya ısı sorunu ile başedememe sorunu nedeni ile uzak duran arkadaşlara
yeni bir fırsat getirdim bu defa.

Aslında uzun süredir benzer bir çalışma nasıl yapılabilir? sorusunun peşindeydim,
benzer akım kontrolunu da düşündüm, ama bir şeyler yapamadım, zira bu yolda
bir çalışma olmadığı için masaya yatırmamıştım.

Lambalı peşinde kaynak arayışları sırasında WCF (White Cathode Follower)
devrelere rastladım.
Tasarım oldukça iyiydi, çok iyi düşünülmüş ve kaliteli bir çalışmaydı.
Bu transistore uygulanabilir... dediğimde bir de baktım ki,
birileri zaten bu konuda çalışıp sonuçları yayınlamıştı,
hani biz olsak sır gibi saklardık.
Ulan gene kaçırdık Amerikayı... dedim kendi kendime. :)

En zengin kaynak da 2 kardeş site

http://www.glass-ware.com/

http://www.tubecad.com

sayfalarından çıktı.

White Cathode Follower amplifier...
yazdığınızda bu zengin dosya arşivi ekranınıza gelecektir.

Revizyon sadece çıkış katında olacağı için ön devreyi hiç düşünmeden eklerde göreceğiniz
gibi

transistor-mosfet-amplifikator/jfet-mosfet-30w-t1557-10.html

linkinde paylaştığım çalışmam üzerinde revize ederek, söz konusu linkteki başarı düzeyini
aynı şekilde ama %25 verim yerine %50 verim ile elde ettim.

%25 verim ne fark ediyor?
Üzerinde çalışan arkadaşlar bilir sabit akım kaynağı kullanılan bu devrelerde
bias akımı -+24V 30-35W için 3A gibidir.
WCF tasarım ile bias bunun yarısı 1.5A ve sonuç yine 30W ve frekans spektrumu,
THD faktorü de farklı değil.

İlk denememi elimde lateral mosfet olmadığı için IRFP140 ile yapmıştım,
biliyordum ısı ile başetmek sorun olacaktı, zira akım regulatoru olmadığı için
alıp başını gitmek isteyecekti, ama deneme sırasında fan kullanarak ısı
sorununu aşabilirdim, öyle de oldu.
Bu gün 2SK1530 alıp devreyi çalıştırarak 1.5A bias için şemadaki değerleri
kullanarak testlere giriştim.

Akım sürekli 1.5A de kaldı, standby -+24V toplam 48V olur 48V x 1.5A=72W
oysa önceki devre aynı voltajlarda 48Vx3A=144W idi.
3 saatlik test sürecinde fansız aynı soğutucu ile 66.7C ye kadar gelip durdu
ve bu durumda hala 30W+ çıkış gücünü vermeye devam ediyordu.

Devre nasıl çalışıyor?
2 adet BC556 ile kurgulanmış bir devre var şemada.
Bu devrede QWR2 transistoru QWR1 collector akımını regule ederek
THD değerlerini düşük tutulmasına ve bias akımının kontroluna yardım ediyor.

QWR1 transistoru de, RV1 direnci üzerinde oluşmuş, girişin tersi sign. alıp
Q2 transistorümüzün gate kontrolu ile
Q1 transistoru için gerekli olan akımı sağlayacak akıma ulaştırıyor.

Yani sadece uygulanan signal e göre akım kontrolu yaparak,
boştaki akım kayıplarını %25 azaltıyor.

Çalışmamın tamamını eklediğim PDF dosyasında, besleme devresinde
bazılarımızın nadiren kullandığı enduktif filtreden başka bir enduktif filtre
daha göreceksiniz.
Bu bir PFC (Power Factor Control) filtre.
Böyle güçlü devrelerde trafo ve diodlarımızdan akan akım peak lerden ibaret
olacağı için, elektriksel anlamda trafo gücümüz çok sorun olur ve güce rağmen
trafo ısısından kurtuluş çok zordur.
Kabaca, 1A çektiğiniz bir devrenin trafo ve diod lardaki peak akımları
bu akımın 10-15 katına kadar olabilir.
Ve özellikle SE için filtre önemi söz konusu olduğunda kandansator bataryası
ile bile sonuca ulaşmak bir hayli zorlaşır.
Ama böyle bir filtre doğru uygulanıp kullanıldığında,
bu peak akımlarda oldukça düşüş gözlenir.
Ayrıca şebekeden gelecek olası bazı harmonikler de filtre edilmiş olur.

Bu enductif filtreyi, ben 2mm bobin teli ile 2x1mH sarıp diodlara seri kullandım.
Daha önce 500W olmasına karşın nasıl yetecek diye düşündüğüm trafom
yanaklarımdan öpüyordu şimdi. :)

Ben bu devreye önce WSF white sourge follower diyecektim,
adamlar beyaz katod demişler, biz de beyaz sourge diyebilirdik.
Ama bu tasarımın sahibinin adı White olduğunu öğrenince
WCF olarak kalması gerektiğini düşündüm.

Mr White ve arkadaşlarıma selamlarımla...

not:RV5 1K direnç 220K olmalıydı, düzeltilip yeniden yüklendi.
Eklentiler
WCF-SE-sch.jpg
WCFollower-SE-Rev.jpg
Rev. SE
WCF SE Amplifier.pdf
Test Circuit
(134.22 KiB) 256 defa indirildi
En son hamist tarafından, 31 Temmuz 2012, 11:02 tarihinde değiştirildi, toplamda 4 değişiklik yapıldı.
Tüketimleri ile ünlü ülkelerin tarihlerini üreten ülkeler yazar.
hamist
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 1401
Kayıt: 24 Mart 2011, 23:45
İl: istanbul
Meslek: endüstriel elektronik


Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen Amatör » 31 Temmuz 2012, 01:01

Bu gidişle class A dan başka anfi yaptırmıyacaksınız bize Hamit abi.Tebrik ederim.Sonucun olumlu olması da ayrıca sevindirici,elinize sağlık.

Aynı eklenti Ras32 ye de aynen uygulanabilir değil mi? Herhangi bir ayar trimpotu göremedim,biası dirençlerle otomatik ayarlıyor değil mi?Yoksa sizmi çıkış gücüne göre ayarlamayı yaptınız.Aynı şekilde Ras32 ye uygulasam bias 1,5 ampere iner mi?

Biasın 3A den 1,5A e düşmesi anfinin olduğu gibi sesinde sıcaklığını etkilememişdir umarım.

Selamlar
Amatör
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 775
Kayıt: 07 Eylül 2009, 19:15
İl: Zonguldak

Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen hamist » 31 Temmuz 2012, 08:50

Amatör yazdı:Bu gidişle class A dan başka anfi yaptırmıyacaksınız bize Hamit abi.Tebrik ederim.Sonucun olumlu olması da ayrıca sevindirici,elinize sağlık.

Aynı eklenti Ras32 ye de aynen uygulanabilir değil mi? Herhangi bir ayar trimpotu göremedim,biası dirençlerle otomatik ayarlıyor değil mi?Yoksa sizmi çıkış gücüne göre ayarlamayı yaptınız.Aynı şekilde Ras32 ye uygulasam bias 1,5 ampere iner mi?

Biasın 3A den 1,5A e düşmesi anfinin olduğu gibi sesinde sıcaklığını etkilememişdir umarım.

Selamlar


Bu eklenti ile 1.5A stabil olarak kalacaktır.
Gördüğünüz gibi çıkış devresi benzer bir çok SE ile aynı.
Önceki devredeki başarı ne idi ise, bu eklenti ile de aynı kalacaktır.
0.47 ohm ve buradaki QR2 transistoru (BC556) devrenin bias akımını sağlıyor.
Bu bias akımı, girişe ulaşan signal formuna göre Q2 transistoründe
değişken olacağı için güç alabiliyoruz.
Tabii mosfetler de lateral olacak, 2SK1530 bu iş için oldukça iyi,
12A 200V ve 150W dissipation.

Evet SE ile uğraşmak keyifli, diğerleri için zaten uğraşmaya pek gerek yok,
alıyorsun bir güç entegresi bağlıyorsun iş bitiyor.
:)
Bir de hi-fi ve hi-end için ben ab class düşünemiyorum,
yüksek güçlere de ihtiyaç duymadığım için,
15-30W arası güçler beklentilerim için yeterli oluyor.

İlerde yüksek verimli bir çift hoparlor de elde edebilirsem,
tadından yenmez olacak.
:)

Ve ses; bu çıkış transistorlerinin iç kapasiteleri, hexfet lere göre
%50 kadar daha düşük ve audio için özellikle üretilmişler,
bunun sese yansıması bariz şekilde belirgin.
Daha zengin detaylar, daha doğal sesler olarak bize ulaşıyor.

Kolay gelsin selamlar...
Tüketimleri ile ünlü ülkelerin tarihlerini üreten ülkeler yazar.
hamist
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 1401
Kayıt: 24 Mart 2011, 23:45
İl: istanbul
Meslek: endüstriel elektronik

Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen hamist » 31 Temmuz 2012, 10:34

Belli bir güç ve voltaj aralığı düşündüğüm için ayarlı bir bias düşünmemiştim.
WCF SE +-15V / -+30V arası voltajlar için bu devre ile 1A-2A arası ayarlama yapılabilir.

Gözden kaçmış son şematik değişiklikler eklendi
2 şemada 1K , 100-220K
bir de 10u elk. kond.
Eklentiler
WCF-SE-Bias-Adj.jpg
WCF-SE-Bias-Adj.jpg (33.13 KiB) 1070 defa görüntülendi
Tüketimleri ile ünlü ülkelerin tarihlerini üreten ülkeler yazar.
hamist
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 1401
Kayıt: 24 Mart 2011, 23:45
İl: istanbul
Meslek: endüstriel elektronik

Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen Amatör » 31 Temmuz 2012, 16:27

Paylaşımınız için çok teşekkür ederim.
Şöyle birşey aklıma geldi.Hazırda elimizde büyük soğutucular ve güçlü trafolar varken,mesela sizin jfetli devrenin çıkışlarına paralel birer mosfet daha ilave etsek,belki gerilimi 35 volt seviyelerine çıkartıp,wcf eklentisi ile biası 3-3,5 A seviyelerine çıkartsak,sağlıklı bir şekilde çalışan 50-60w civarı bir SE amplifikatör sahibi olabilirmiyiz?
Amatör
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 775
Kayıt: 07 Eylül 2009, 19:15
İl: Zonguldak

Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen hamist » 31 Temmuz 2012, 17:20

Amatör yazdı:Paylaşımınız için çok teşekkür ederim.
Şöyle birşey aklıma geldi.Hazırda elimizde büyük soğutucular ve güçlü trafolar varken,
mesela sizin jfetli devrenin çıkışlarına paralel birer mosfet daha ilave etsek,
belki gerilimi 35 volt seviyelerine çıkartıp,wcf eklentisi ile biası 3-3,5 A seviyelerine
çıkartsak,sağlıklı bir şekilde çalışan 50-60w civarı bir SE amplifikatör sahibi olabilirmiyiz?


Benden günah gitti
:)

Benim devremi -/+ 30V ile beslediğinizde WCF değişikliği ile 50W, THD 0.1 ile 55W alabilirsiniz.
Eklediğim ayarlı bias devresi ile 1.8A e ayarlamak yeterli olmalı.
Ama bence siz yine de 25-26V a razı olup, 40W civarı bir güç ile yetinin.
Zira kaliteli müzik dinlemek için en az SE kadar ortam akustiği de önemlidir,
iyi bir ortamda bu güce hiç ihtiyaç olmaz.

Sadece giriş seviyesinin (1V) aynı olması için R16 direncini 250 ohm yerine 200 ohm kullanmak gerekir,
ya da 220 ohm ile 1.2V giriş kabul edilir.

Ancak paralel bağlantıda Drain uçları birleşecek, sourge uçları ayrı ayrı 0.1 ohm min. 5W olarak kullanılacak.
Gate lerde de 330 ohm dirençler ayrı ayrı kullanılıp devamında birleştirilecek.
0.47 ohm yerine 2 adet 1 ohm 10W paralel olmasında fayda olacaktır.
Paralel transistorler birbirlerinden soğutucu üzerinde uzak olmalılarki ısı dağılımı sağlıklı olabilsin.

Burada şunu ekleyeyim, devrenin bias akımının düşük oluşu yanıltmasın,
güç kullandıkça artan peak akımı nedeni ile oluşacak ısıya soğutucu sorunu eklenebilir
ve fan kullanmak zorunda kalabilirsiniz.

Başarılar...
Tüketimleri ile ünlü ülkelerin tarihlerini üreten ülkeler yazar.
hamist
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 1401
Kayıt: 24 Mart 2011, 23:45
İl: istanbul
Meslek: endüstriel elektronik

Reklamlar

Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen Amatör » 02 Ağustos 2012, 23:23

Ben karakalem çalışmalara başladım.Bir yerde takıldım.
Mosfetleri paralel bağlarken gate uçlarındaki 12 volt zeneri de çift mi kullanacağız yoksa 330 ohm un gerisinde ortak olarak mı kullanılacak?
Amatör
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 775
Kayıt: 07 Eylül 2009, 19:15
İl: Zonguldak

Ynt: WCF Mosfet SE Low dissipation

Okunmamış iletigönderen hamist » 03 Ağustos 2012, 10:06

Amatör yazdı:Ben karakalem çalışmalara başladım.Bir yerde takıldım.
Mosfetleri paralel bağlarken gate uçlarındaki 12 volt zeneri de çift mi kullanacağız yoksa 330 ohm un gerisinde ortak olarak mı kullanılacak?


Zenerden itibaren birer adet 100 ohm ile gate lere gidebilirsiniz.

Kolay gelsin selamlar..
Tüketimleri ile ünlü ülkelerin tarihlerini üreten ülkeler yazar.
hamist
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 1401
Kayıt: 24 Mart 2011, 23:45
İl: istanbul
Meslek: endüstriel elektronik


Transistör/MOSFET Güç Yükselteçleri

 


  • Bu konular da ilginizi çekebilir:
    Cevaplar
    Gösterim
    Son ileti

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 4 misafir

cron