BJT mi MOSFET mi ?

Transistör/MOSFET Güç Yükselteçleri » Transistörlü ve MOSFET'li (solid state) ses yükselteçleri ile alakalı soru(n)lar

BJT mi MOSFET mi ?

Okunmamış iletigönderen Kapibara » 06 Nisan 2007, 02:49

Teknik olarak hangisinin daha iyi sonuçlar verdiğine dair yapılmış bi araştırma mevcut mu acaba yoksa dinleyen kişinin beğenisine mi kalıyor ?
Kullanıcı avatarı
Kapibara
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 435
Kayıt: 22 Şubat 2007, 03:05
İl: Sakarya


Okunmamış iletigönderen drhardware » 06 Nisan 2007, 16:23

Sevgili Kapibara,

Senin için Nico'nun bu konuda daha önce yaptığı bir araştırma metnini tercüme ettim,

"Kasım-Aralık 2006 tarihlerinde Bob Cordell'in forumunda aynı konu hakkında bir tartışma ortamı doğdu ve farkları irdelemek gerekti.
İnceleme ve irdeleme için iki ayrı A sınıfı amplifikatör yaptık. Bu amplifikatörlerin tek farkı çıkış katlarıydı. Birinde BJT diğerinde ise lateral MOSFET ler kullanılıyordu. Diğer kısımları tamamen aynıydı. Hatta aynılık konusunda o kadar ileri gidilmişti ki, kablolar, baskı devreler, klemesler, dirençler, kondanslar vs.. tamamen match edilmişti. Kaynak olarak aynı cd ve player kullanıldı ve iki amp arasına bir anahtar konularak seçim tapıldı.
Dinleyciler, cd kaydını dolduran caz grubuydu ve kendi doldurdukları cd yi dinlediler. Kayıt ağırlıkla davul ve bas tan oluşuyordu.
Dinleyicilerin tamamı hangisi olduğunu bilmeden ve birbirlerinden bağımsız olarak dinledikleri halde BJT li amplifikatörü seçtiler.
Aslında MOSFET le BJT arasındaki fark, ikizler kadardır. Ne dinlediğinizi biliyorsanız farkı anlayabilirsiniz. Aynen ikizleri annelerinin tanıdığı gibi.
Temel fark teknik olarak şundan kaynaklanır;
MOSFET ler çalışma mantığı olarak değişken direnç gibi davranır, yani potansiyometre gibi. Bu bağlamda çift harmonikler üretirler. 2-4-6 ...
BJT ler ise daha yavaş çalışırlar ve çıkış salınımları daha yumuşaktır. Doğal olarak tek sayılı harmonikler üretirler, 3-5-7..
Sonuçta eğer vurmalı çalgılar dinliyorsanız ve kulaklarınız 1dB hassasiyete sahipse BJT kullanmalısınız.
Üflemeli çalgılar dinliyorsanız ve yine 1dB lik kulağınız varsa o zaman MOSFET li dinlemelisiniz.
Ancak normal bir dinleyici (3dB) bunları ayırt edemez. Ancak kendi kayıtlarını dinleyip hatalarını bulmak isteyen orkestra şefleri ve enstrümentalistler veya vokalistler (Nihat Doğan türevleri değil!) için ciddi olmamakla birlikte farklar vardır.
Sonuç olarak şunu diyebilirim; Tüplü amplifikatörlerin sesi güzeldir. Uzun yıllar dinledim. Ancak gerçekçi değildir. Hiçkimse asla ve kat-a bir tüplü amplifikatörde drum hatalarını gözlemleyemez!
Oysa bir BJT li amplide bu mümkündür. Yarı iletkenlerin sesleri tüplüler kadar hoş olmayabilir, ama yorum yapmazlar. Yani hataları bütün çıplaklığıyla ortaya koyarlar. Tercihim yarıiletkenden yanadır. BJT mi MOSFET mi derseniz ayırt etmek güçtür derim."

Arada benim de yorumlarım var haliyle. Ama bana biraz derin bir mevzuymuş gibi geldi.
Umarım tatmin olmuşsundur.
Kullanıcı avatarı
drhardware
Eski Site Sorumlusu
 
İleti: 1072
Kayıt: 12 Aralık 2006, 17:08
İl: Ankara

Okunmamış iletigönderen Kapibara » 06 Nisan 2007, 23:29

Sağolasın doktor ama sadece senin için çevirdim demene gerek yoktu :D
Ben aslında, bu konuyla uğraşan hemen herkesin aklından en az bir kere de olsa geçmiş bu ikilemi ortaya atıp konu hakkında bilgisi olanların paylaşmaları için başlangıç yapmak istedim.

Sonuç olarak senin de dediğin gibi 1db lik kulağa sahip olmak gibi bir üstünlüğümüz yok ise BJT veya MOSFET olması pek farketmiyor. Kaldı ki bu bile BJT yi bence MOSFET ten daha üstün denebilecek bi duruma getirmiyor.

Hazır yeri gelmişken bi konuya daha dikkat çekmek istiyorum aslında. Hatta konu başlığına ilave yapıp,
BJT mi MOSFET mi ENTEGRE mi ? şeklinde de bakabiliriz olaya. Ama bu konuda biraz yol katetmiş herkes entegreli amp. ların en kalitelisinin bile (örneğin LM ve STK serileri) BJT li ve MOSFET li amp. larla kıyaslanmayacağını söyler heralde. :roll:
Entegreli amp. ları bu sıralamada geride bırakan sakıncalar nedir acaba ?
Kullanıcı avatarı
Kapibara
DIY Audio Gurusu
 
İleti: 435
Kayıt: 22 Şubat 2007, 03:05
İl: Sakarya

Okunmamış iletigönderen resho » 09 Nisan 2007, 00:17

Kapibara yazdı:Entegreli amp. ları bu sıralamada geride bırakan sakıncalar nedir acaba ?


Bu soru cevapsız kalmış... LM3886 veya LM4780 projeleri ile ilgilenenleri aydınlatmak gerektiği kanaatindeyim.Sorunun cevabını ben de merak ediyorum. Yabancı forumlardan edindiğim izlenime göre National firmasının ürettiği LM4780 ve LM3886 gibi "Overture" adı altında ürettiği bu çiplerin entegre çiplere yönelik olumsuz kanaati yendiği yönünde.

İnverted, non-inverted, buffered, regulated vs. gibi kombinezonlar ile farklı sonuçlar elde ediliyor.
Kullanıcı avatarı
resho
DIY Audio Fanatiği
 
İleti: 148
Kayıt: 23 Mart 2007, 10:28
Konum: Ankara

Okunmamış iletigönderen drhardware » 09 Nisan 2007, 12:25

Evet kesinlikle haklısın. Özellikle 95 yılından sonra çıkan overture serisi oldukça başarılı bir grafik çizdi. Ancak sonuçta bunlar hifi çözümler, wafer die ile kısıtlı alana sahipler ve iyi tasarlanmış bir MOSFET veya BJT ampli ile kapışamazlar. Şu an elimde hem LM3886 hem LM4780 ve hem de iyi tasarlanmış bir MOSFET var. Şu ana kadar farklarını algılayamadım ama bu hafta kaliteli bir hoparlör alacağım ve sanırım farklarını dinleyerek anlayabileceğim.
Kullanıcı avatarı
drhardware
Eski Site Sorumlusu
 
İleti: 1072
Kayıt: 12 Aralık 2006, 17:08
İl: Ankara

Okunmamış iletigönderen armoni » 10 Eylül 2007, 21:58

Açıklamalarınız için teşekkür ederim, benim bu soruyu sormak aklıma gelmezdi direk BJT derdim daha önce diğer sitelerle
yapılan tartışmalara ve açıklamalara göre, ama DR: HARDWARE konuyu tercüme edip açıklama yapmış farklı yönlerden de
bakılmış yeni bilgiler kazandırdınız bize sağolun...
2004 den beri aşkımı yazdığım denizlerde korsanım...
armoni
Yeni Üye
 
İleti: 12
Kayıt: 08 Eylül 2007, 21:47
Konum: kocaeli
İl: kocaeli

Reklamlar


Transistör/MOSFET Güç Yükselteçleri

 


  • Bu konular da ilginizi çekebilir:
    Cevaplar
    Gösterim
    Son ileti

Kimler çevrimiçi

Bu forumu görüntüleyenler: Kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir